In Leiden vind je de oudste universiteit van Nederland; naast diverse wetenschappelijke faculteiten waarover je meer te weten komt in Rijksmuseum Boerhaave en sociale thema’s die centraal staan in het Volkenkunde museum staat in het Rijksmuseum van Oudheden de archeologie centraal. In de tijd van de ontdekkingen werd men nieuwsgierig niet alleen naar het heden en de toekomst, maar ook naar het verleden en begonnen de opgravingen.

In dit museum kom je meer te weten over de Romeinen, de Grieken en de Egyptenaren maar ook de Etrusken en natuurlijk ook de geschiedenis van Nederland zelf. Als klein meisje namen mijn ouders mij mee naar dit museum en weet ik nog dat ik onder de indruk was van de tempel en de Romeinse grafzuilen. Nu was het tijd om mijn eigen kinderen mee te nemen. En ik was zeker niet de enige; op zondagmiddag waren er diverse gezinnen die hier een bezoekje brachten.

Rijksmuseum van Oudheden Leiden

Het Rijksmuseum van Oudheden brengt oudheid en archeologie tot leven. Iedereen kan in het museum genieten van de oude beschavingen uit Egypte, de Klassieke Wereld, het oude Nabije Oosten en Nederland in de prehistorie, Romeinse tijd en Middeleeuwen. Objecten als een complete Egyptische tempel nemen je mee naar het oude Egypte. Daarnaast kom je hier onder andere wereldberoemde mummiekisten, majestueuze keizerbeelden en eeuwenoude sieraden tegen.

Vaste tentoonstellingen

Als je het museum binnenkomt valt gelijk de enorme tempel op; deze is in zijn geheel verhuisd vanuit Egypte naar Nederland. Dit omdat niet iedereen het geld had om naar Egypte te reizen om deze tempels zelf te bezoeken, maar zo toch kennis kon maken met deze indrukwekkende cultuur. Doordeweeks vind hier overdag een 4 minuten durende lichtshow plaats die wordt geprojecteerd op tempel. Via de poortjes betreedt je vervolgens het museum met de diverse vaste tentoonstellingen en een tijdelijke tentoonstelling.

Egypte

Ruim 1400 voorwerpen uit de wereldberoemde Egyptische collectie van het Rijksmuseum van Oudheden vormen de vaste tentoonstelling Egypte. De zalen beslaan de gehele begane grond van het museum. Je komt hier onder andere beelden, vazen, sieraden, papyrusvellen, beschilderde mummiekisten en gemummificeerde lichamen tegen die bijzonder goed bewaard zijn gebleven. Ze vertellen over het leven in het oude Egypte en Nubië, culturen die bij velen ook nu nog sterk tot de verbeelding spreken.

De tentoonstelling begint met een introductie op de geschiedenis en de topografie van het oude Egypte en Nubië. De zaal over de religie van de Egyptenaren begint met verschillende scheppingsverhalen. Ook is er aandacht voor de cultus rondom de farao, die gezien werd als een god op aarde. De kinderen vonden de vele dieren (goden) beeldjes erg bijzonder om te zien, vooral ook vanwege de opvallende kleuren van de stenen waarvan deze zijn gemaakt. Ook maakte de collectie met sarcofagen veel indruk, het was bijzonder om te zien hoe goed ook de versieringen en decoraties bewaard zijn gebleven.

Klassieke wereld; Grieken, Romeinen en Etrusken

Op de tweede verdieping gaat de ontdekkingsreis verder naar de wereld van de Grieken en de Romeinen waarbij er niet alleen aandacht wordt besteedt aan de geschiedenis van deze gebieden maar ook de omringende culturen zoals de Friezen in Nederland. Er is onder andere een zaal die in het teken staat van de mooiste beelden die zijn overgebleven uit de Griekse tijd, daarnaast is er ook een zaal waarin het Griekse aardewerk centraal staat.

Nederland in de romeinse tijd; Romeinen, Cananefaten, Bataven en Friezen

In de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd draait alles om de Lage Landen in de eerste vier eeuwen van onze jaartelling. Niet alleen Romeinen, maar ook Cananefaten, Bataven en Friezen spelen hierin een belangrijke rol. Het zuiden van Nederland maakte namelijk deel uit van het Romeinse Rijk tot de noordgrens van de Romeinse provincie Neder-Germanië; de limes die werd gevormd door de Rijn en werd versterkt met forten en wachttorens. Deze Limes die beginnen bij Katwijk aan Zee en doorloopt tot Lobith staan op de UNESCO werelderfgoed lijst. Vondsten als een Minerva-beeldje in een Friese terp en een helm op Texel die hier worden tentoongesteld laten zien dat er ook boven de limes contacten waren met de Romeinen.

In de tentoonstelling kom je daarnaast voorwerpen tegen zoals altaren gewijd aan godinnen zoals de lokale godin Nehalennia voor zeevaarders en handelaren. Ook kom je er aardig wat Romeinse munten tegen, net als beeldjes en luxe goederen zoals sieraden. Fragmenten van muurschilderingen, waterleidingbuizen, vloerverwarmingstegels en vensterglas geven een beeld van de vernieuwingen die de Romeinen introduceerden.

Ook vind je hier een collectie van Romeinse grafstenen, die heel erg belangrijk waren ook voor de archeologie omdat daar veel inscripties opstonden die inzage gaven in het leven destijds. Daarnaast is er een sarcofaag die in Simpelveld werd gevonden. Dit waren allemaal tradities die men voorheen nog niet kende in dit gebied.

Nederlanders en het Nabije Oosten

In deze tentoonstelling vind je voorwerpen van duizenden jaren oud uit bijvoorbeeld Syrië, Iran of het oude Mesopotamië. Zo vind je hier schatten uit een Syrische bergtempel, gouden oorringen uit Perzië en stenen reliëfs met portretten van beroemde koningen. Door de uitwisseling tussen culturen in dit gebied, vormt het oude Nabije Oosten een onmisbare schakel tussen het oude Egypte en de Grieken en Romeinen. En daarmee is het ook een onmisbare schakel tussen de andere collecties van het Rijksmuseum van Oudheden. In totaal vind je hier meer dan 18.000 voorwerpen die het verhaal vertellen van 13.000 jaar geschiedenis.

Ook de uitwisseling tussen Nederlanders en het oude Nabije Oosten gaat eeuwen terug. Friese en Hollandse kruisvaarders reisden achthonderd jaar geleden al naar Jeruzalem. De afgelopen tweehonderd jaar trokken Nederlandse archeologen en onderzoekers naar het oude Nabije Oosten dit omvat het gebied dat reikt van het huidige Turkije tot en met het Arabisch schiereiland, en van Libanon tot Afghanistan.

Archeologie van Nederland; 300.000 jaar geschiedenis

Op de tweede verdieping vind je de tentoonstelling Archeologie van Nederland die zeker de moeite waard is en misschien ook wel goed om als eerste te bezoeken. Je doorloopt hier namelijk de verschillende tijdsperiodes in Nederland als een soort reis door de tijd. De reis begint in de vroege prehistorie, voert door de Romeinse tijd, doorkruist de vroege en late middeleeuwen en komt tenslotte uit in de moderne tijd.

Onderweg kom je langs diverse voorwerpen tegen die afkomstig zijn uit de verschillende tijdsperiodes; van Krijn, de eerste Nederlandse Neanderthaler tot en met grafvondsten uit de hunebedden in Drenthe. En van een stukje goud uit de Middeleeuwen tot een tandenboorstel van een Duitse luchtmachtofficier uit de Tweede Wereldoorlog. Onderweg kom je vijf ‘slaapplaatsen’ tegen die meer vertellen over hoe gezinnen in die tijd leefden (we hebben hier er maar twee van gevonden). Daar zagen en hoorden ze beelden en geluiden van rendierjagers, boeren uit de bronstijd, Romeinen, Vikingen en ridders.

Deze tentoonstelling eindigt bij Archeologie in de achtertuin. Dit is een tien meter lange ladekast met daarin de meest uiteenlopende archeologische vondsten uit meer dan 350 Nederlandse gemeenten. Het doel is dat van iedere gemeente één object te zien is dat daar is gevonden, inclusief de Antilliaanse eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Dit gaat om kleine voorwerpen zoals een muntje, een Delfts-Blauw tegeltje (Den Haag) en een 18e eeuwse luizenkam (Texel).

Tijdelijke tentoonstelling; God op aarde; Keizer Domitianus

In deze tijdelijke tentoonstelling die een groot deel van de eerste verdieping in beslag neemt kom je meer te weten over het turbulente levensverhaal van de Romeinse keizer Domitianus. In de tentoonstelling zijn honderden objecten variërend van oude portretten en standbeelden tot en met gebruiksvoorwerpen zoals servies, schoenen en helmen verwerkt waarvoor wordt samengewerkt met internationale musea zoals het J. Paul Getty Museum, het Metropolitan Museum of Art, en de Vaticaanse en Capitolijnse Musea.

De tentoonstelling begint bij zijn geboorte aan de Granaatappelstraat, zijn jeugd, de monumenten die hij in Rome heeft achtergelaten, zijn vrouw maar ook de verhalen over hem als keizer. Naast de voorwerpen zijn er ook korte audioverhalen en filmpjes te zien.

Keizer Domitianus kwam na de onverwachtse dood van zijn broer in deze functie en regeerde van (81-96 na Chr.) wat voor Romeinse begrippen vrij lang is. Hij bracht het Romeinse rijk vrede, voorspoed en rijkdom en liet monumenten na zoals tempels, baden maar ook het Colosseum. Terwijl hij populair was bij het volk, stond hij op slechte voet met de senaat en werd hij vermoord. Daarna ging Domitianus de geschiedenis in als een paranoïde tiran en een van Rome’s slechtste keizers. Zó slecht dat ook de herinnering aan hem moest worden uitgewist.

Kidsproof; Rijksmuseum van Oudheden bezoeken met kinderen

Heel eerlijk; zoals gezegd waren er meerdere gezinnen met kinderen aanwezig op het moment dat wij er waren. Van andere ouders heb ik ook wel positieve verhalen over dit museum gehoord. Ook op museumkids heeft dit museum het kidsproof certificaat. Persoonlijk ben ik van mening dat er leukere en interessantere musea in Leiden zoals het Naturalis Biodiversity Center en Rijksmuseum Boerhaave of over geschiedenis zoals het Archeon en zou ik dit niet snel aanbevelen en minder snel naar terug gaan.

De tentoonstellingen hier zijn voornamelijk veel vitrines kijken en bordjes lezen. De meest interessante tentoonstelling vind je op de tweede verdieping en gaat over de archeologie van Nederland, hier begin je bij de ijstijd en eindig je in de huidige tijd en kan je bijvoorbeeld ook ‘slapen in een kasteel’. Op het einde vind je ook een muur met lades met voorwerpen die in verschillende plaatsen zijn gevonden; oftewel ‘archeologie in je achtertuin’. Eventueel kan je bij de kassa een kinder speurtocht kopen, maar daar hebben ze niet altijd meer evenveel zin in dus hebben we niet gedaan.

Ook is er een audiotour, ook speciaal met verhalen voor kinderen. Alleen was ze die na 2x luisteren ook al zat, de verhalen zijn namelijk vooral gericht op 1 voorwerp of soms een vitrine waar je dan lang bij moet blijven staan om te luisteren. In plaats van dat ze je gelijk meenemen door de hele zaal. Ik moet ook eerlijk bekennen dat ik zelf ook niet meer luisterde. En ik zag ook aan andere mensen dat die nog wel gebruikt werd op de begane grond, maar bijvoorbeeld al niet meer op de eerste verdieping.

Een kanttekening; in het verleden zijn er wel speciale interactieve tentoonstellingen geweest ook gericht op kinderen en werden er in schoolvakanties extra activiteiten georganiseerd zoals het verslag hieronder van een gastblogger over Romein voor een dag die wel interessant zijn.

Romein voor een dag

Rijksmuseum van Oudheden Leiden met kinderen - Reis-liefde.nl

Naast de vaste tentoonstellingen zijn er regelmatig ook tijdelijke tentoonstellingen die aansluit bij een van de centrale thema’s in het museum zoals Romein voor een dag.

Bij binnenkomst gingen we meteen naar de begeleidster toe die de activiteit begeleidt. De kinderen kregen allebei een paspoort en daar werd hun Romeinse naam opgeschreven, de namen Stijn en Esmay bestonden natuurlijk nog niet in die tijd. Hun nieuwe namen werden Salvus en Egnatia, ze moesten er zelf wel om lachen.

Daarna werd er bepaald wat voor beroep hun vader had in die tijd, dit werd gedaan door het draaien aan een ad. Bij Stijn kwam er boer uit en bij Esmay architect, hoewel ze natuurlijk dezelfde vader hebben is het wel leuk als ieder zijn eigen opdrachten kan doen, de verdere opdrachten die ze kregen werden afgestemd op het beroep

De eerste opdracht die er volgde, was een opdracht in de schoolbanken, ze moesten allebei vragen beantwoorden. Voor de boer was dit de klok op tijd zetten en voor de architect waren dit Latijnse woorden, natuurlijk moesten wij ze wel een beetje helpen want voor deze opdracht waren ze net wat te jong i.v.m dingen lezen en invullen etc.

Daarna werd het tijd om het museum in te gaan en ook daarvoor kregen ze een opdracht, ze moesten namelijk op zoek gaan naar bepaalde vitrines en daar een vraag over beantwoorden en een tekenopdracht doen. Het leuke van het zoeken is dat je echt goed naar de vitrines moet kijken en naar de nummers, zo krijgen ze ook zeker wat mee van de andere museumstukken die er staan.

Al ging het er bij hen vooral om dat ze de vitrines zouden vinden en niet zo zeer om wat er nu allemaal stond, al trokken een aantal dingen wel erg hun aandacht: de laadjes met gevonden producten van vroeger erin, de grote boot, de sieraden bij het Egyptestuk, de route van verschillende bedden van vroeger tot nu en er werd gegniffeld toen ze 2 blote meneren zagen

Toen we uiteindelijk de vitrines hadden gevonden en de opdrachten hadden volbracht, konden ze beneden de stempels voor in hun paspoort gaan halen en werden er nog wat opdrachten gedaan. De eerste opdracht die ze moesten doen waren 2 spelletjes: memory en draaien met een tol, dit vonden ze superleuk om te doen. Toen ze ook daarvoor stempels kregen, mochten ze eindelijk datgene gaan doen waar ze zo lang op gewacht hadden: knutselen. Onze zoon mocht als boer een bakje schilderen en onze dochter mocht als architect een broche maken, iets wat met veel precisie door haar werd gedaan.

Als allerlaatste opdracht was er nog een Romeins examen maar de begeleidster gaf aan dat het best pittig zou zijn en aangezien onze kinderen nog niet goed kunnen lezen, hebben we besloten dit over te slaan. Dolgelukkig waren ze toen ze hoorden dat ze daarvoor toch hun stempel zouden krijgen, want alleen dan hadden ze hun gehaald en mochten ze als echte Romeinen op de foto.

De kinderen hebben zich, met wat aanpassingen, goed vermaakt en vonden het met name erg leuk om de spelletjes en het knutselen te doen. Voor de rest waren ze toch echt nog wat te jong om dingen te lezen en het moeilijke examen te maken. Ik persoonlijk denk dat de leeftijd vanaf een jaar of 8 een mooie leeftijd is om hier aan mee te doen, naar mijn idee begrijpen ze dan ook veel meer en leren ze er ook meer van.

Meer informatie vind je hier.

10 thoughts on “Rijksmuseum van Oudheden Leiden bezoeken

  1. Leuk! We zijn met zijn viertjes boven de vier. Hopelijk krijgen we ook zo’n mooi diploma, en benieuwd naar onze Romeinse namen!

  2. Wij zouden graag met 4 romeinen gaan 😉 Mn 2 kids zouden dit super interessant vinden, waarbij veel tekeningen en eigen verhalen over de Romeinen door ontstaan na ons evt bezoek.. Ik denk dat ik zelf er ook nog veel van zal leren… 😉 Hopelijk mogen wij dit mee gaan maken…

  3. Leuk.Wij zijn met 4 personen.Hoewel wij in de buurt wonen zijn wij er nog nooit geweest.De kinderen hebben nu de goede leeftijd ervoor.

  4. Ik wil ook wel een kansje wagen voor deze kaartjes. Het lijkt me echt een leuk dagje uit, weer eens wat anders dan een pretpark of dierentuin. Wij zijn met z’n vieren.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.